1. Tekliflerin Açılması ve İlk Kontroller

      İhale tarihi ve saati geldiğinde, elektronik ortamda alınan teklifler EKAP üzerinden açılır.
      Bu aşamada yaklaşık maliyet, teklif veren istekliler ve teklif fiyatları ihale sürecinin ilgili taraflarınca görülebilir hale gelir.
   

      İlk oturumda ihale komisyonu tarafından temel uygunluk kontrolleri yapılır. Bu kontroller genellikle aşağıdaki başlıklardan oluşur:
   

     
• Teklif mektubunun uygunluğu,

     
• Geçici teminatın usulüne uygun olup olmadığı,

     
• İsteklinin yasaklı olup olmadığı,

     
• Vergi borcu durumu,

     
• SGK prim borcu durumu,

     
• İdari şartnamede öngörülen diğer katılım ve yeterlik kriterleri.

   

      Bu aşamada uygun olmadığı tespit edilen teklifler değerlendirme dışı bırakılır.
      Uygun kalan teklifler üzerinden sınır değer hesabına geçilir.
   

2. Sınır Değer Hesabı

      Sınır değer, yapım işi ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi bakımından kullanılan temel eşiktir.
      İhale komisyonu, geçerli teklifler üzerinden sınır değeri hesaplar ve tekliflerin bu değerin altında kalıp kalmadığını inceler.
   

      Bu aşamada iki farklı ihtimal ortaya çıkar:
   

     
1. Sınır değer altındaki isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi,

     
2. Sınır değer altındaki tekliflerin açıklama istenmeden reddedilmesi.

   

3. Aşırı Düşük Teklif Açıklaması İstenirse

      İdari şartnamede aşırı düşük teklif açıklaması isteneceği düzenlenmişse, sınır değerin altında kalan isteklilerden tekliflerini açıklamaları talep edilir.
      İstekli, teklif bedelini oluşturan önemli bileşenleri ve bu fiyatla işi nasıl gerçekleştirebileceğini tevsik edici bilgi ve belgelerle ortaya koymalıdır.
   

      Açıklama süresi içinde açıklama sunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
      Açıklama sunulmuş olsa bile, bu açıklama ihale komisyonu tarafından yeterli görülmezse teklif yine reddedilir.
      Açıklaması uygun bulunan istekliler ise geçerli teklif olarak değerlendirme sürecinde kalmaya devam eder.
   

4. Açıklama İstenmeden Ret Yöntemi Seçilmişse

      Bazı yapım işi ihalelerinde idari şartname, sınır değerin altında kalan tekliflerin açıklama istenmeksizin reddedileceğini düzenleyebilir.
      Bu durumda sınır değer altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmez.
   

      Bu ihtimalde değerlendirme, sınır değerin üzerinde kalan geçerli teklifler üzerinden devam eder.
      Daha sonra fiyat dışı unsur puanlaması ve teklif fiyat puanı hesaplaması yapılır.
   

5. Fiyat Dışı Unsur Puanlaması Hangi Aşamada Yapılır?

      Fiyat dışı unsur puanlaması, her teklif açılır açılmaz yapılacak bir işlem olarak düşünülmemelidir.
      Öncelikle tekliflerin geçerli olup olmadığı belirlenmeli, sınır değer ve aşırı düşük teklif süreci tamamlanmalıdır.
   

      Bu aşamalardan sonra değerlendirmede kalan geçerli teklifler için fiyat dışı unsur puanlaması yapılır.
      Fiyat dışı unsurlar ihale dokümanında nasıl düzenlenmişse, puanlama da o esaslara göre gerçekleştirilir.
   

      Yapım işi ihalelerinde fiyat dışı unsur puanlamasında şu kriterler görülebilir:
   

     
• İş kalemleri bazında teklif fiyatlarının yaklaşık maliyet yapısıyla uyumu,

     
• Teknik değer veya nitelik puanı,

     
• Belirli bir iş deneyimi veya uzmanlık kriteri,

     
• İdari şartnamede açıkça düzenlenen diğer fiyat dışı unsurlar.

   

6. Toplam Puan Nasıl Hesaplanır?

      Fiyat dışı unsur kullanılan ihalelerde ekonomik açıdan en avantajlı teklif, yalnızca teklif bedeline göre değil,
      toplam puana göre belirlenir.
   

      Bu sistemde en düşük fiyatlı teklif her zaman birinci olmayabilir.
      Teklif fiyatı uygun olsa bile, fiyat dışı unsur puanı düşük kalan istekli sıralamada geriye düşebilir.
      Buna karşılık, teklif fiyatı biraz daha yüksek olan ancak teknik değer, iş kalemi uyumu veya diğer fiyat dışı unsurlardan yüksek puan alan bir istekli ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olabilir.
   

7. Puan Eşitliği Halinde Ne Yapılır?

      Puanlama sonucunda iki veya daha fazla isteklinin toplam puanı eşit çıkabilir.
      Bu durumda idari şartnamede yer alan eşitlik kuralı uygulanır.
      Uygulamada çoğu durumda, toplam puanı eşit olan istekliler arasında teklif fiyatı daha düşük olan istekli ekonomik açıdan daha avantajlı kabul edilir.
   

      Ancak her ihalede esas alınacak kural, ilgili idari şartnamede açıkça belirtilen düzenlemedir.
      Bu nedenle puan eşitliği halinde uygulanacak yöntemin mutlaka ihale dokümanından kontrol edilmesi gerekir.
   

8. İhale Kararı ve Sözleşme Süreci

      Geçerli teklifler belirlendikten, sınır değer ve varsa aşırı düşük teklif süreci tamamlandıktan, fiyat dışı unsur puanlaması yapıldıktan sonra ihale komisyonu toplam puanları dikkate alarak kararını oluşturur.
   

      Toplam puanı en yüksek olan istekli ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenir.
      Varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi de belirlenir.
      Daha sonra kesinleşen ihale kararı bildirilir ve gerekli sürelerin tamamlanmasının ardından sözleşmeye davet ve sözleşme imzalama sürecine geçilir.
   

Sonuç

      Yapım işi ihalelerinde teklif değerlendirme süreci çok aşamalı bir yapıya sahiptir.
      Tekliflerin açılması, ilk uygunluk kontrolleri, sınır değer hesabı, aşırı düşük teklif değerlendirmesi ve fiyat dışı unsur puanlaması birbirini tamamlayan işlemlerdir.
   

      Bu nedenle bir teklifin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olup olmadığı değerlendirilirken yalnızca teklif bedeline bakılmamalıdır.
      Teklifin geçerliliği, sınır değer karşısındaki durumu, açıklama gerekip gerekmediği ve fiyat dışı unsur puanı birlikte dikkate alınmalıdır.